GEZEGEN DİZİLMESİ

Dizilme nedir?
Gezegenlerin görünen hareketlerini incelerken Dünyadan Güneş'e uzanan doğrultu ile Dünya'dan gezegene uzanan doğrultu arasındaki açıya, gezegenin uzanımı denir. Uzanım 0 derece ise gezegen kavuşum konumunda, uzanım 90 derece ise gezegen çeyrek konumunda, uzanım 180 derece ise gezegen karşı kavuşum konumundadır. Gezegen, Güneş'e göre gözlem yerinin Doğu tarafında ise gezegen Doğu uzanımında, Batı tarafında ise gezegen Batı uzanımındadır denir. Doğu uzanımındaki gezegenler akşam Güneş battıktan sonra, Batı uzanımındaki gezegenler ise sabah Güneş doğmadan gözlenebilirler.

5 Mayıs 2000’de Türkiye saati ile 11:08' de Güneşin sağında ve solunda gökyüzünde 25 derecelik bir açı içerisinde aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi toplanmışlardır. 31 Aralık 2024 'den itibaren Astronomik Tan’ın bitiminden sonra Mars, Jüpiter, Satürn ve Venüs gökyüzündeler ancak birbirine çok yakın konumda değiller. Bu birlikte oluşa bazı günler evresine göre Ay'da katılacak. 16 Şubat'a kadar bu birliktelikleri devam edip 16 Şubattan sonra Satürn Astronomik Tan'ın bitiminden biraz önce batmış olacağı için gecenin ilk saatlerinde gökyüzünü Mars, Jüpiter ve Venüs'e bırakacak. 

Geçmişte de bu tür dizilmeler olmuş mu ?
Evet, birçok defa bu tür dizilmeler gerçekleşmiş, dizilmelerin tarihlerini ve gezegenlerin gökyüzünde kaç derecelik açı altında toplandıklarını aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Güneş, Ay ve çıplak gözle görülebilen 5 gezegenin aynı hat üzerinde dizilmeleri:

Bilgiler Dr. Tamer Ataç'ın 2000 yılında hazırladığı yazıdan (http://www.koeri.boun.edu.tr/astronomy/buay/dizilme.html) alınmıştır.